Home › Risico's
Een zorgvuldige proef benoemt ook wat er mis kan gaan. Daarom zetten we de risico’s van deze teelt hier op een rij, zonder mooiere voorstelling dan klopt. Eén ervan hebben we intussen zelf ondervonden.
Paulownia verdraagt geen natte voeten. Krijgen de wortels te weinig zuurstof, dan krijgt een waterschimmel zoals Phytophthora gemakkelijk vat. Wij hebben dat zelf ondervonden. De schimmel bleek al bij de kweker in het plantgoed te zitten, en heeft ons intussen meer dan 30% van onze bomen gekost.
Voorbijgangers dachten misschien dat die bomen dorst hadden. Het tegendeel is waar. De schimmel tast de wortelkraag aan en knijpt de doorgang letterlijk dicht, waardoor de plant geen water meer omhoog krijgt. Genezen kan niet.
Wat wél helpt is goede afwatering en een gedoseerde, eerder karige watergift. Onze zandige Kempengrond draineert snel, wat in ons voordeel speelt, maar ook op zand maak je met een te gulle watergift een te natte wortelzone.
Jonge Paulownia’s zijn windgevoelig. De grote bladeren werken als een zeil terwijl de stam nog niet verhout is, wat de eerste drie à vier jaar takbreuk en scheefwaaien kan geven. Naarmate de stam verhout en de wortels dieper gaan, neemt dat risico vanzelf af. Dat het hout later licht is, betekent trouwens niet dat het bros is.
Het tweede weerrisico is late vorst. De boom loopt vroeg uit, rond half april, en een nachtvorst tot begin mei kan de verse scheuten terugvriezen. Dat is iets anders dan winterhardheid. Het rustende hout verdraagt vlot -22 à -25 °C. Vriest de top terug, dan loopt de boom meestal gewoon opnieuw uit, maar het kost een stuk van het groeiseizoen.
De indrukwekkende groeicijfers die over Paulownia circuleren, komen vrijwel allemaal uit warmere streken. Vlaams landbouwonderzoek noemt de hoge verwachtingen voor onze regio nauwelijks onderbouwd, en een proef in Noord-Ierland zag trage groei en een lage overleving. We behandelen die cijfers daarom als een bovengrens en niet als een verwachting, en meten de echte groei elk jaar zelf op.
Ook de markt is nog jong. Voor kirihout bestaat hier voorlopig geen uitgebouwde afzetketen en zijn er geen vaste indexprijzen. Er is wél vraag, onder meer voor fineer en multiplex, maar prijs en afzet hangen sterk af van de kwaliteit en van een koper die je best op voorhand vastlegt.
We kunnen deze risico’s niet uitschakelen, wel klein houden. De rode draad is voorkomen en opvolgen. We planten gecertificeerd materiaal en houden de bomen visueel in de gaten, we geven bewust gedoseerd water en zorgen voor goede afwatering, en we meten de groei jaar na jaar zelf op. Wat we daaruit leren, sturen we bij.